(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

   
     

3.అరణ్యపర్వము


అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 002

॥ శ్రీః ॥
3.2. అధ్యాయః 002
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
యుధిష్ఠిరేణ వనే స్వానుయాయినో బ్రాహ్మణాన్ప్రతి స్వస్య హృతసర్వస్వతయా తద్భరణస్య దుష్కరత్వకథనపూర్వకం ప్రతినివర్తనప్రార్థనా ॥ 1 ॥
బ్రాహ్మణైః స్వయమేవత్మభరణపూర్వకం స్వసహవాసమాత్రేఽర్థితే యుధిష్ఠిరేణ స్వస్య తద్భరణాశక్తిచింతనేన విషాదాధిగమః ॥
శౌనకేన యుధిష్ఠిరంప్రతి బ్రాహ్మణభరణాయ తపసా సిద్ధిసంపాదనచోదనా ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text


వైశంపాయన ఉవాచ। 3-2-0x(1755)(15672)
ప్రభాతాయాం తు శర్వర్యాం తేషామక్లిష్టకర్మణాం।
వనం యియాసతాం విప్రాస్తస్థుర్భిక్షాభుజోఽగ్రతః।
తానువాచ తతో రాజా కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః ॥ 3-2-1(15673)
వయం హి హృతసర్వస్వా హృతరాజ్యా హృతశ్రియః।
ఫలమూలామిషాహారా వనం యాస్యామ దుఃఖితాః ॥ 3-2-2(15674)
వనం చ దోషబహులం బహువ్యాలసరీసృపం।
పరిక్లేశశ్చవో మన్యే ధ్రువం తత్ర భవిష్యతి ॥ 3-2-3(15675)
బ్రాహ్మణానాం పరిక్లేశో దైవతాన్యపి సాదయేత్।
కింపునర్మామితో విప్రా నివర్తధ్వం యథేష్టతః ॥ 3-2-4(15676)
బ్రాహ్మణా ఊచుః। 3-2-5x(1756)
గతిర్యా భవతాం రాజంస్తాం వయం గంతుముద్యతాః।
నార్హథాస్మాన్పరిత్యక్తుం భక్తాన్సద్ధర్మదర్శిన ॥ 3-2-5(15677)
స్నేహకర్మాణి భక్తేషు దైవతాన్యపి కుర్వతే।
విశేషతో బ్రాహ్మణేషు సదాచారావలంబిషు ॥ 3-2-6(15678)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 3-2-7x(1757)
మమాపి పరమా భక్తిర్బ్రాహ్మణేషు సదా ద్విజాః।
సహాయవిపరిభ్రంశస్త్వయం సాదయతీవ మాం ॥ 3-2-7(15679)
ఆహరేయుర్హి యే సర్వే ఫలమూలమృగాంస్తథా।
త ఇమే శోకజైర్దుఃఖైర్భ్రాతరో మే విమోహితాః ॥ 3-2-8(15680)
ద్రౌపద్యా విప్రకర్షేణ రాజ్యాపహరణేన చ।
దుఃఖార్దితానిమాన్క్లేశైర్నాహం యోక్తుమిహోత్సహే ॥ 3-2-9(15681)
బ్రాహ్మణా ఊచుః। 3-2-10x(1758)
అస్మత్పోషణజా చింతా మా భూత్తే హృది పార్థివ।
స్వయమాహృత్య వన్యాని త్వానుయాస్యామహే వయం ॥ 3-2-10(15682)
అనుధ్యానేన జప్యేన విధాస్యామః శివ తవ।
కథాభిశ్చానుకూలాభిః సహ రంస్యామహే వనే ॥ 3-2-11(15683)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 3-2-12x(1759)
ఏవమేతన్న సందేహో రమేయం బ్రాహ్మణైః సహ।
న్యూనభావాత్తు పశ్యామి ప్రత్యాదేశమివాత్మనః ॥ 3-2-12(15684)
కథం ద్రక్ష్యామి వః సర్వాన్స్వయమాహృత్య భోజినః।
మద్భక్త్యా క్లిశ్యతోఽనర్హాంధిక్పాపాంధృతరాష్ట్రజాన్ ॥ 3-2-13(15685)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-2-14x(1760)
ఇత్యుక్త్వా నృపతిః శోచన్నిషసాద మహీతలే ॥ 3-2-14(15686)
తమధ్యాత్మరతో విద్వాఞ్శౌనకో నామ వై ద్విజః।
యోగే సాంఖ్యే చ కుశలో రాజానమిదమబ్రవీత్ ॥ 3-2-15(15687)
శోకస్థానసహస్రాణి హర్షస్థానశతాని చ।
దివసేదివసే మూఢమావిశంతి న పండితం ॥ 3-2-16(15688)
న హి జ్ఞానవిరుద్ధేషు బహుదోషేషు కర్మసు।
శ్రేయోఘాతిషు సజ్జంతే బుద్ధిమంతో భవద్విధాః ॥ 3-2-17(15689)
అష్టాంగాం బుద్ధిమాహుర్యాం సర్వాశ్రేయోభిఘాతినీం।
శ్రుతిస్మృతిసమాయుక్తాం రాజన్సా త్వయ్యవస్థితా ॥ 3-2-18(15690)
`శుశ్రూషా శ్రవణం చైవ గ్రహణం ధారణం తథా।
ఊహాపోహోఽర్థవిజ్ఞానం తత్వజ్ఞానం చ ధీగుణాః ॥' 3-2-19(15691)
అర్థకృచ్ఛ్రేషు దుర్గేషు వ్యాపత్సు స్వజనేష్వపి।
శారీరమానసైర్దుఃఖైర్న సీదంతి భవద్విధాః ॥ 3-2-20(15692)
శ్రూయతాం చాభిధాస్యామి జనకేన యథా పురా।
ఆత్మవ్యవస్థానకరాగీతాః శ్లోకా మహాత్మనా ॥ 3-2-21(15693)
మనోదేహసముత్థాభ్యాం దుఃఖాభ్యామర్దితం జగత్।
తయోర్వ్యాససమాసాభ్యాంశమోపాయమిమం శృణు ॥ 3-2-22(15694)
వ్యాధేరనిష్టసంస్పర్శాచ్ఛ్రమాదిష్టవివర్జనాత్।
దుఃఖం చతుర్భిః శారీరం కారణైః సంప్రవర్తతే ॥ 3-2-23(15695)
తదా తత్ప్రతికారాచ్చ సతతం చావిచింతనాత్।
ఆధివ్యాధిప్రశమనం క్రియాయోగబలేన తు ॥ 3-2-24(15696)
మతిమంతో వ్యథోపేతాః శమం ప్రాగేవ కుర్వతే।
మానసస్య ప్రియాఖ్యానైః సంభోగోపనయైర్నృణాం ॥ 3-2-25(15697)
మానసేన హి దుఃఖేన శరీరముపతప్యతే।
అయఃపిండేన తప్తేన కుంభసంస్థమివోదకం ॥ 3-2-26(15698)
మానసం శమయేత్తస్మాజ్జ్ఞానేనాగ్నిమివాంబునా।
ప్రశంతే మానసే దుఃఖే శారీరముపశాంయతి ॥ 3-2-27(15699)
మనసో దుఃఖమూలం తు స్నేహ ఇత్యుపలభ్యతే।
స్నేహాత్తు సజ్జతే జంతుర్దుఃఖయోగముపైతి చ ॥ 3-2-28(15700)
స్నేహమూలాని దుఃఖాని స్నేహజాని భయాని చ।
శోకహర్షౌ తథాయాసః సర్వం స్నేహాత్ప్రవర్తతే ॥ 3-2-29(15701)
స్నేహాత్కారుణ్యరాగౌ చ ప్రజాస్వీర్ష్యాదయస్తథా।
అశ్రేయస్కావుభావేతౌ పూర్వస్తత్ర గురుః స్మృతః ॥ 3-2-30(15702)
కోటరాగ్నిర్యథాఽశేషం సమూలం పాదపం దహేత్।
ధర్మార్థినం తథాఽల్పోపి రాగదోషో వినాశయేత్ ॥ 3-2-31(15703)
విప్రయోగే న తు త్యాగీ దోషదర్శీ సమాగమే।
విరాగం భజతే జంతుర్నిర్వైరో నిష్పరిగ్రహః ॥ 3-2-32(15704)
తస్మాత్స్నేహం స్వపక్షేభ్యో మిత్రేభ్యో ధనసంచయాత్।
స్వశరీరసముత్థం చ జ్ఞానేన వినివర్తయేత్ ॥ 3-2-33(15705)
జ్ఞానాన్వితేషు యుక్తేషు శాస్త్రజ్ఞేషు కృతాత్మసు।
న తేషు సజ్జతే స్నేహః పద్మపత్రేష్వివోదకం ॥ 3-2-34(15706)
రాగాభిభూతః పురుషః కామేన పరికృష్యతే।
ఇచ్ఛా సంజాయతే తస్య తతస్తృష్ణా వివర్ధతే ॥ 3-2-35(15707)
తృష్ణా హి సర్వపాపిష్ఠా నిత్యోద్దేగకరీ నృణాం।
అధర్మబహులా చైవ ఘోరా పాపానుబంధినీ ॥ 3-2-36(15708)
యా దుస్త్యజా దుర్మతిభిర్యా న జీర్యతి జీర్యతః।
యోసౌ ప్రాణాంతికో రోగస్తాం తృష్ణాంత్యజతః సుఖం ॥ 3-2-37(15709)
అనాద్యంతా తు సా తృష్ణా అంతర్దేహగతా నృణాం।
వినాశయతి భూతాని అయోనిజ ఇవానలః ॥ 3-2-38(15710)
యథైధః స్వసముత్థేన వహ్నినా నాశమృచ్ఛతి।
తథాఽకృతాత్మా లోభేన సహజేన వినశ్యతి ॥ 3-2-39(15711)
రాజతః సలిలాదగ్నేశ్చోరతః స్వజనాదపి।
`అర్థిభ్యః కాలతస్తస్మాన్నిత్యమర్థవతాం భయం'।
భయమర్థవతాం నిత్యం మృత్యోః ప్రాణభృతామివ ॥ 3-2-40(15712)
యథా హ్యాభిషమాకాశే పక్షిభిః శ్వాపదైర్భువి।
భక్ష్యతే సలిలే మత్స్యైస్తథా సర్వేణ విత్తవాన్ ॥ 3-2-41(15713)
అర్థ ఏవ హి కేషాంచిదనర్థం భజతే నృణాం।
అర్థశ్రేయసి చాసక్తో న శ్రేయో విందతే నరః।
తస్మాదర్థాగమాః సర్వే మనోమోహవివర్ధనాః ॥ 3-2-42(15714)
కార్పణ్యం దర్పమానౌ చ భయముద్వేగ ఏవ చ।
అర్థజాని విదుః ప్రాజ్ఞా దుఃఖాన్యేతాని దేహినాం ॥ 3-2-43(15715)
అర్థస్యోపార్జనే దుఃఖమార్జితానాం చ రక్షణే।
నాశే దుఃఖం వ్యయే దుఃఖం ఘ్నంతి చైవార్థకారణాత్ 3-2-44(15716)
అర్థా దుఃఖం పరిత్యక్తుం పాలితాశ్చైవ శత్రవః।
దుఃఖేన చాధిగంయంతే తేషాం నాశం న చింతయేత్ ॥ 3-2-45(15717)
అసంతోషపరా మూఢాః సంతోషం యాంతి పండితాః।
అంతో నాస్తి పిపాసాయాః సంతోషః పరమం సుఖం।
తస్మాత్సంతోషమేవేహ పరం పశ్యంతి పండితః ॥ 3-2-46(15718)
అనిత్యం యౌవనం రూపం జీవితం రత్నసంచయః।
ఐశ్వర్యం ప్రియసంవాసో గృద్ధ్యేత్తత్ర న పండితః ॥ 3-2-47(15719)
త్యజేత స చ యాంస్తస్మాత్తజ్జాన్క్లేశాన్సహేత చ।
న హి సంచయవాన్కశ్చిద్దృశ్యతే నిరుపద్రవః।
అతశ్చ ధార్మికైః పుంభిరనీహార్థః ప్రశస్యతే ॥ 3-2-48(15720)
ధర్మార్థం యస్య విత్తేహా వరం తస్య నరీహతా।
ప్రక్షాలనాద్ధి పంకస్య శ్రేయో హ్యస్పర్శనం నృణాం ॥ 3-2-49(15721)
యుధిష్ఠిరైవమర్థేషు న స్పృహాం కర్తుమర్హసి।
ధర్మేణ యది తే కార్యం విముక్తేచ్ఛో భవార్థతః ॥ 3-2-51xయుధిష్ఠిర ఉవాచ। 3-2-50(15722)
నార్థోపభోగలిప్సార్థమియమర్థేప్సుతా మమ।
భరణార్థం తు విప్రాణాం బ్రహ్మన్కాంక్షే న లోభతః ॥ 3-2-51(15723)
కథం హ్యస్మద్విధో బ్రహ్మన్వర్తమానో గృహాశ్రమే।
భరణం పాలనం చాపి న కుర్యాదనుయాయినాం ॥ 3-2-52(15724)
సంవిభాగో హి భూతానాం సర్వేషామేవ దృశ్యతే।
తథైవాపచమానేభ్యః ప్రదేయం గృహమేధినా ॥ 3-2-53(15725)
తృణాని భూమిరుదకం వాక్చతుర్థీ చ సూనృతా।
సతామేతాని గేహేషు నోచ్ఛిద్యంతే కదాచన ॥ 3-2-54(15726)
దేయమార్తస్య శయనం స్థితశ్రాంతస్య చాసనం।
తృషితస్య చ పానీయం క్షుధితస్య చ భోజనం ॥ 3-2-55(15727)
చక్షుర్దద్యాన్మనో దద్యాద్వాచం దద్యాచ్చ సూనృతాం।
ఉత్థాయ చాసనం దద్యాదేష ధర్మః సనాతనః।
ప్రత్యుత్థాయాభిగమనం కుర్యాన్న్యాయేన చార్చనాం ॥ 3-2-56(15728)
అగ్నిహోత్రమనడ్వాంశ్చ జ్ఞాతయోఽతిథివాంధవాః।
పుత్రా దారాశ్చ భృత్యాశ్చ నిర్దహేయురపూజితాః ॥ 3-2-57(15729)
ఆత్మార్థం పాచయేన్నాన్నం న వృథా ఘాతయేత్పశూన్।
న చైకః స్వయమశ్నీయాద్విధివర్జం న నిర్వపేత్ ॥ 3-2-58(15730)
శ్వభ్యశ్చ శ్వపచేభ్యశ్చ వయోభ్యశ్చావపేద్భువి।
వైశ్వదేవం హి నామైతత్సాయం ప్రాతశ్చ దీయతే ॥ 3-2-59(15731)
విఘసాశీ భవేత్తస్మాన్నిత్యం చామృతభోజనః।
విఘసో భుక్తశేషం తు యజ్ఞశేషం తథాఽమృతం ॥ 3-2-60(15732)
చక్షుర్దద్యాన్మనో దద్యాద్వాచం దద్యాచ్చ సూనృతాం।
అనువ్రజేదుపాసీత స యజ్ఞః పంచదక్షిణః ॥ 3-2-61(15733)
యో దద్యాదపరిక్లిష్టమన్నమద్వని వర్తతే।
శ్రాంతాయాదృష్టపూర్వాయ తస్య పుణ్యఫలం మహత్ ॥ 3-2-62(15734)
ఏవం యో వర్తతే వృత్తిం వర్తమానో గృహాశ్రమే।
తస్య ధర్మం పరంప్రాహుః కథం వా విప్ర మన్యసే ॥ 3-2-63(15735)
శౌనక ఉవాచ। 3-2-64x(1761)
అహో బత మహత్కష్టం విపరీతమిదం జగత్।
యేనాపత్రపతే సాధురసాధుస్తేన తుష్యతి ॥ 3-2-64(15736)
శిశ్నోదరకృతేఽప్రాజ్ఞః కరోతి విషసం బహు।
మోహరాగవశాక్రాంత ఇంద్రియార్థవశానుగః ॥ 3-2-65(15737)
హ్రియతే బుధ్యమానోపి నరో హారిభిరింద్రియైః।
విమూఢసంజ్ఞో దుష్టాశ్వైరుద్ధాంతైరివ సారథిః ॥ 3-2-66(15738)
షడింద్రియాణి విషయం సమాగచ్ఛంతి వై యదా।
తద్రా ప్రాదుర్భవత్యషాం పూర్వసంకల్పజం మనః ॥ 3-2-67(15739)
మనో యస్యేంద్రియస్యేహ విషయాన్యాతి సేవితుం।
వస్యౌత్సుక్యం సంభవతి ప్రవృత్తిశ్చోపజాయతే ॥ 3-2-68(15740)
తతః సంకల్పవీర్యేణ కామేన విషయేషుభిః।
విద్ధః పతతి లోభాగ్నౌజ్యోతిర్లోభాత్పతంగవత్ ॥ 3-2-69(15741)
తతో దారైర్విహారైశ్చ మోహితశ్చ యథేప్సయా।
మహామోహముఖే మగ్నో నాత్మానమవబుధ్యతే ॥ 3-2-70(15742)
ఏవం పతతి సంసారే తాసుతాస్విహ యోనిషు।
అవిద్యాకర్మతృష్ణాభిర్భ్రాంయమాణోఽథ చక్రవత్ ॥ 3-2-71(15743)
బ్రహ్మాదిషు తృణాంతేషు భూతేషు పరివర్తతే।
జలే భువి తథాఽఽకాశే జాయమానః పునఃపునః ॥ 3-2-72(15744)
అబుధానాం గతిస్త్వేషా బుధానామపి మే శృణు।
యే ధర్మే శ్రేయసి రతా విమోక్షరతయో జనాః ॥ 3-2-73(15745)
తదిదం వేదవచనం కురు కర్మ త్యజేతి చ।
తస్మాద్ధర్మానిమాన్సర్వాన్నాభిమానాత్సమాచరేత్ ॥ 3-2-74(15746)
ఇజ్యాధ్యయనదానాని తపః సత్యం క్షమా దమః।
అలోభ ఇతిమార్గోఽయం ధర్మమస్యాష్టవిధః స్మృతః ॥ 3-2-75(15747)
అత్ర పూర్వశ్చతుర్వర్గః పితృయాణపథే స్థితః।
కర్తవ్యమితి యత్కార్యం నాభిమానాత్సమాచరేత్ ॥ 3-2-76(15748)
ఉత్తరో దేవయానస్తు సద్భిరాచరితః సదా।
అష్టాంగేనైవ మార్గేణ విశుద్ధాత్మా సమాచరేత్ ॥ 3-2-77(15749)
సంయక్సంకల్పసంబంధాత్సంయక్చేంద్రియనిగ్రహాత్।
సంయగ్ద్వ్రతవిశేషాచ్చ సంయక్చ గురుసేవనాత్ ॥ 3-2-78(15750)
సంయగాహారయోగాచ్చ సంయక్చాధ్యయనాగమాత్।
సంయక్కర్మోపసంన్యాసాత్సంయక్చిత్తనిరోధనాత్ ॥ 3-2-79(15751)
ఏవం కర్మాణి కుర్వంతి సంసారవిజిగీషవః।
రాగద్వేషవినిర్ముక్తా ఐశ్వర్యవశమాగతాః ॥ 3-2-80(15752)
రుద్రాః సాధ్యాస్తథాఽఽదిత్యా వసవోఽథ తథాశ్వినౌ।
యోగైశ్వర్యేణ సంయుక్తా ధారయంతి ప్రజా ఇమాః ॥ 3-2-81(15753)
తథా త్వమపి కౌంతేయ శమమాస్థాయ పుష్కలం।
తపసా సిద్ధిమన్విచ్ఛ యోగసిద్ధిం చ భారత ॥ 3-2-82(15754)
పితృమాతృమయీ సిద్ధిః ప్రాప్తా కర్మమయీ చ తే।
తపసా సిద్ధిమన్విచ్ఛ ద్విజానాం భరణాయ వై ॥ 3-2-83(15755)
సిద్ధా హి యద్యదిచ్ఛంతి కుర్వతే తదనుగ్రహం।
తస్మాత్తపః సమాస్థాయ కురుష్వాత్మమనోరథం ॥ 3-2-84(15756)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి కిర్మీరవధపర్వణి ద్వితీయోఽధ్యాయః ॥ 2 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-2-1 ప్రభాతాయామరుణోదయేన ఉద్దీపితాయాం ॥
3-2-11 అనుధ్యానేన ఇష్టచింతనేన। జప్యేన స్వస్త్యయనేన తథా విశ్వాసకరణైః సహ రంస్యామహే ఇతి ధ. పాఠః ॥
3-2-12 ప్రత్యాదేశం ధిక్కారం ॥
3-2-15 అధ్యాత్మం ఆత్మానమధికృత్య ప్రవృత్తం శాస్త్రమధ్యాత్మం వేదాంతస్తత్ర రతః। యోగశ్చిత్తవృత్తినిరోధః ॥
3-2-16 శోకఃస్థీయతేఽనేనేతి వ్యుత్పత్త్యా స్థానశబ్దో హేతువచనః। భయస్థానశతాని చేతి ఝ. పాఠః ॥
3-2-20 గుర్దేషు దుస్తరేషు శారీరదుఃఖేషు। ఆపత్సు స్త్రీకర్షణాదిషు ॥
3-2-21 ఆత్మవ్యవస్థానకరాః మనఃస్థైర్యహేతవః ॥
3-2-22 వ్యాససమాసాభ్యాం విస్తరసంక్షేపాభ్యాం ॥
3-2-23 అనిష్టం కణఅటకాదిః। శ్రమో వ్యాయామః ॥
3-2-24 ప్రతికారాదౌషధాదిభిరుపశమనాత్ ఆధిప్రశమనమవిచినతనాత్। ఇదమేవ క్రియాయోగబలం ॥
3-2-25 ప్రాగేవ మానసస్య శమం కుర్వతే। ప్రియాక్యానైరనుకూలవచనైః। సంభోగోపనయైః స్త్ర్యాదిసమర్పణైః। మతిమంతో హ్యతో వైద్యా ఇతి ఖ. చ. ఝ. పాఠః ॥
3-2-28 స్నేహో రాగః సజ్జతే ప్రవర్తతే ॥
3-2-29 ఆయాసః క్లేశః ॥
3-2-32 విప్రయోగే విషయేణ సహ వియోగే త్యాగీ న కింతు సత్యపి సమాగమే యో విషయదోషదర్శీ స ఏవ త్యాగీ। స ఏవ చ విరాగం భజతే ॥
3-2-34 యుక్తేషు నిత్యవస్తుప్రాప్తయే ఉద్యుక్తేషు। కృతాత్మసు ధ్యానేన సంస్కృతచిత్తేషు। తేషు ప్రసిద్ధేషు స్నేహో రాగో న సజ్జతే న సంగం ప్రాప్నోతి ॥
3-2-35 రాగః రంయవస్తుదర్శనే చిత్తస్యోత్ఫుల్లతా। కామస్తల్లిప్సా। ఇచ్ఛా లబ్ధే తస్మిన్ రుచ్యతిశయాత్పునస్తదభిలాషః। పునఃపునస్తల్లాభేప్యతృప్తిస్తృష్ణా ॥
3-2-37 జీర్యతః జరామృత్యుగ్రస్తస్య ॥
3-2-38 అయః తప్తాయఃపిండం అనలో వహ్నిః ॥
3-2-39 అకృతాత్మా అనిర్జితచేతాః ॥
3-2-42 అర్థశ్రేయసి అర్థసాధ్యే శ్రేయసి జ్యోతిష్టోమాదౌ ॥
3-2-46 పిపాసాయాః తృష్ణాయాః ॥
3-2-48 సంచయాన్ అర్థాన్। తజ్జాన్ అర్థత్యాగజాన్। అనీహార్థః యదృచ్ఛాలబ్ధోఽర్థః ॥
3-2-50 అర్థతః ధనాత్ ॥
3-2-51 అర్థోపభోగః విషయోపభోగః। అర్థేప్సుతా ఘనేప్సుతా ॥
3-2-53 దృశ్యతే పంచమహాయజ్ఞేషు। అపచమానేభ్యః యత్యాదిభ్యః ॥
3-2-54 తృణాని ఆసనార్థాని ॥
3-2-58 వృథా శ్రాద్యజ్ఞాదినిమిత్తంవినా ॥
3-2-59 విశ్వం సర్వజాతీయం ప్రాణిజాతం దేవో దేవతా యస్మింస్తద్విశ్వదేవం। స్వార్థే తద్ధితః। వైశ్వదేవం నామ కర్మ ॥
3-2-62 అపరిక్లిష్టం కార్పణ్యం వినా। అధ్వని వర్తతే మార్గస్థాయ ॥
3-2-65 విఘసం దేవతాద్యుపయుక్తశేషం కాముకో బహుకరోతి। ఇంద్రియార్థాః శబ్దాదయః ॥
3-2-66 హారిభిః హరణశీలైః ॥
3-2-68 ఇంద్రియస్యేంద్రియాణాం విషయాన్ శబ్దాదీన్ ॥
3-2-74 ఇతి చ వేదవచనమిత్యన్వయః। ఫలేచ్ఛాం వినైః సమాచరేదిత్యర్థః ॥
3-2-76 కర్తవ్యమవశ్యానుష్ఠేయం నిత్యాగ్నిహోత్రసంధ్యోపాసనాది। అభిమానాత్సంగాత్ ॥
3-2-77 అష్టాంగేన వక్ష్యమాణసంకల్పసంబంధాద్యంగాష్టకవతా తదాచరేదితి పూర్వేణ సంబంధః। విశుద్ధాత్మా శుద్ధచిత్తః ॥
3-2-78 సంకల్పో మానసం కర్మ తస్య సంబంధో నిరోధః ॥
3-2-83 కర్మమయీ యజ్ఞయుద్ధాదికర్మరూపసాధనప్రధానా సిద్ధిః। పితృమాతృమయీ పరలోకేహలోకఫలప్రధానా ॥


మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.